GÓRA MATKI BOŻEJ - kaplica Matki Bożej Pocieszenia i kalwaria

 
HISTORIA
 

1715 – Henryk Deckert wybudował małą, okrągłą kaplicę (położoną na wysokości 333 m n.p.m.). Od tej chwili figura nosiła nazwę Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Tutaj w święta odprawiano nabożeństwa z kazaniem. Pielgrzymów przybywało, więc w 1773 r. kaplicę rozbudowano. Figura „Maryi od Nieustającej Pomocy” cieszyła się opinią cudownego wizerunku.

1801 – Franciszek Weniger ufundował Drogę Krzyżową, którą namalował Kacper Rathsman z Kłodzka.

15.06.1801 – uroczyście poświęcono Drogę Krzyżową.

20.02.1807 – w czasie oblężenia Kłodzka, wojska francuskie i bawarskie wysadziły kaplicę w powietrze i wycięły wszystkie drzewa. Figurę szczęśliwie przeniesiono do kościoła parafialnego i do 1809 r. była umieszczona nad tabernakulum ołtarza św. Franciszka Ksawerego.

1809 – odbudowano kaplicę, której wygląd zachował się do czasów współczesnych. Stanowi ona budowlę salową, nakrytą dwuspadowym dachem z sygnaturką. Do wnętrza wchodzi się przez skromny portal. W środku mieścił się późnobarokowy ołtarz. Wybudowano także drogę prowadzącą szerokimi łukami na szczyt wzgórza i posadzono drzewa. W uroczystej procesji przeniesiono figurę Matki Bożej z kłodzkiej katedry do górskiej kaplicy.

1844-1845 – mistrz krawiecki z Kłodzka, majster Gottschalk, ufundował nowe stacje Drogi Krzyżowej. Stacje wykonał kamieniarz Jan Langer – z Radkowa i malarz Spulag z Nachodu. Wszystkie prace wykonano – jak głosi napis na kolumnie Maryjnej – pod opieką królewskiego inspektora szkolnego i miejscowego proboszcza, Ignacego Herziga.

20.10.1845 – ks. I. Herzig poświęcił kaplicę i stacje Drogi Krzyżowej.

1846 – zbudowano nową pustelnię i dzwonnicę oraz masywny most nad rzeczką Jodłownik z kamienną figurą św. Jana Nepomucena i dwoma aniołkami (figury zniszczono ok. 1975 r.).

11.11.1846 – na Górze Maryi osiedlił się pierwszy pustelnik – Johannes Treutler, miejscowy chłop, tkacz, przez jakiś czas franciszkanin, który wsławił się produkcją słynnego ziołowego „Balsamu Jerozolimskiego”, cieszącego się znacznym powodzeniem i uchodzącego za doskonałe lekarstwo. Z zachowanych relacji wynika, że pustelnik Jan Treutler początkowo współpracował z apteką „Pod Jeleniem” (mieszczącą się przy kłodzkim rynku). Później, gdy poróżnił się z właścicielem apteki „Pod Jeleniem”, Ludwikiem Ambrosiusem, nawiązał współpracę z właścicielem apteki „Pod Murzynem”. Balsam Jerozolimski, dzięki wielu goryczkom, działał pobudzając przede wszystkim żołądek, a zawierając 30% alkoholu mógł być zażywany jako gorzka wódka żołądkowa. Treutler przebywał w pustelni do 1864 r. i krótko po 1890 r. Około 1864 r. wystąpił z zakonu i mieszkał w Złotym Stoku (na Górze Kaplicznej), ale pod koniec życia wrócił, osiadł ponownie na Górce i tutaj zmarł w 1892 r. W tymże roku prawa do balsamu, tabletek i maści firmowanych nazwiskiem pustelnika odkupił Johannes Schittny – właściciel apteki „Pod Murzynem”.

1865 – proboszcz miejski Ignacy Herzig, który został notariuszem arcybiskupim i radcą konsystorialnym, zakupił prawo własności nad Górką. Wyraził wolę, by ów teren nie przechodził na własność osób świeckich. Testamentem z 1868 r. przekazał Górę szpitalowi w Scheibe (dzisiaj Jurandów)

1870 – następca ks. Hertziga, ks. Franciszek Paquot umieścił na szczycie kaplicy dach z sygnaturką.

1875 – F. Langer ufundował kamienną kolumnę Maryjną przed kaplicą.

1892 – proboszcz miejski, Adalbert Weber, odnowił Drogę Krzyżową. Składa się na nią 14 jednolitych stacji w postaci słupowych kapliczek. We wnękach umieszczono obrazy. Starano się spełnić życzenie księdza radcy Hertziga, by na Górze osiedlił się męski zakon, tym bardziej, że na mocy testamentu pustelnika Jana Treutlera, parcela powiększyła swoje pola i łąki o 925 miary ziemi przylegającej od strony wschodniej kaplicy. Prowadzono rozmowy z różnymi zgromadzeniami męskimi – bez powodzenia.

1912 – 29 lipca uzyskano kościelną zgodę na osiedlenie się franciszkanów na Górze.

1913 – w lipcu w domu pustelnika (bez państwowego zezwolenia) zamieszkał o. Franciszek Czech.

1915 – 31 marca uzyskano zgodę państwa na pobyt franciszkanów na Górze. Jako tymczasowe locum wynajęto od właściciela folwarku, Ryszarda Meiera, dom leżący u stóp Góry. Warunki mieszkaniowe były w nim bardzo surowe. Pokoje ciemne, wilgotne, a klasztor był daleko od miasta.

27.04.1915 – definitorium prowincji rozważało możliwość utworzenia w Kłodzku placówki franciszkańskiej. Zmarły w 1892 r. pustelnik Jan Treutler zobowiązał kłodzkiego aptekarza z apteki „Pod Murzynem” do corocznego wnoszenia do kasy zakonników 800 marek, tytułem korzyści uzyskanych ze sprzedaży Balsamu Jerozolimskiego, którego recepturę opatentował i sprzedał.

23.06.1915 – zgoda ojca generała Zakonu na powstanie domu zakonnego na Górze Maryi. Pierwszym przełożonym tego domu został o. Hilary Scholz.

1916 – kaplicę wymalował brat Łukasz Mrzyglod – on też odnowił stacje Drogi Krzyżowej. Zakupiono kilka figur (wysokości 60 cm) dla szopki Bożonarodzeniowej. W pustelni przebudowano okna.

1917 – brat Ferdynand Kempe wykonał dla kaplicy figurę św. Franciszka. Majątek przejęty z Jurandowa stał się bezwartościowym z powodu wielkiej inflacji. Pole na Górze Maryi zostało na nowo wydzierżawione. Znajdujący się wokół las został uporządkowany według wskazówek leśniczego. W niedziele i święta na Górze Maryi odprawiano msze święte o godz. 800 z kazaniem i błogosławieństwem sakramentalnym, a przedtem była okazja do spowiedzi.

1924 – msze święte na Górze Maryi odprawiano o godz. 800 z kazaniem i błogosławieństwem. Nabożeństwo – latem o godz. 1630 z kazaniem, zimą o godz. 16.00. W dni powszednie na Górze Maryi nie było mszy świętej, tylko w szczególne uroczystości i na życzenie. W maju codziennie odbywało się nabożeństwo o godz. 1945, a w niedziele o godz. 1600 z kazaniem. W Boże Narodzenie odprawiano pasterkę z kazaniem.

1925 – o. Hubert Reichel doprowadził do kaplicy i pustelni prąd. To umożliwiło zamontowanie pompy wodnej. Odnowiono gruntownie kaplicę i pustelnię. Na obszarze Kalwarii zbudowano wygodniejsze schody. Duży, stary krzyż przy kaplicy zastąpiono nowym. Korpus Chrystusa i obraz Matki Bożej Bolesnej namalował kłodzki artysta Richter. Przekopano cały ogród, wycięto kilka drzew, by było więcej światła i powietrza.

1926 – rzeźbiarz Wagner z Kłodzka przygotował nowy wystrój wnętrza, a stolarz Müche wykonał nowy ołtarz. Stare obrazy stacji Drogi Krzyżowej, zniszczone warunkami atmosferycznymi, zastąpiono nowymi według oryginalnych obrazów prof. Gerharda Fugela. Na placu ustawiono ławki ze stopami zbrojonymi stalą. Posadzono nowe drzewa na wolnych przestrzeniach zboczy wzgórza. Tyle pracy wykonanej w ciągu dwóch lat stało się możliwe, dzięki wysiłkowi o. Huberta oraz braci Gilberta Urbana i Romualda Sperlicha.

1929 – w maju na Górze Maryi odbyło się poświęcenie młodzieży Matce Bożej i błogosławieństwo sztandaru Młodzieży Serafickiej. Do Matki Bożej przybywały liczne pielgrzymki. Niezapomniane wrażenie pozostawiła procesja ze świecami.

1933 – niedzielne nabożeństwa majowe wzbogacał swoim śpiewem chór kleryków z seminarium.

1935 – aby rozwinąć cześć do Najświętszego Sakramentu w dzień Bożego Ciała, na Górze Maryi młodzież franciszkańska modliła się nieszpory wobec wystawionego Najświętszego Sakramentu. Ta inicjatywa znalazła żywy oddźwięk u mieszkańców Kłodzka, jakkolwiek niewielu w niej uczestniczyło. W tym czasie władze urządziły święto przesilenia słonecznego (Sonnenwendfeier) i wielu obywateli miasta musiało być na tej uroczystości obowiązkowo.

1960 – w maju ukradziono figurę Matki Bożej.

1971 – 6 lipca, pod kierunkiem Piotra Dudka, klerycy: Joachim, Wacław, Bernard, Stanisław i Antoni, dźwigając ogromne kamienie, postawili postument pod ołtarz polowy.

29.08.1971 – odpust na Górze Maryi. Poświęcenie nowego ołtarza polowego i nowych obrazów stacji Drogi Krzyżowej.

1972 – 17 lipca remont kapitalny kaplicy.

13.03.1993 – odbyło się poświęcenie Figurki Matki Bożej Pocieszycielki Strapionych, którą wyrzeźbił Józef Radomski z Kłodzka. Figurka została przeznaczona do umieszczenia w kaplicy na Górce Maryi przy ul. Mariańskiej.

 

Parafia Matki Bożej Różańcowej w Kłodzku